AdH$medoY.H$m°_Mo _mo\$V g^mgX ìhm Am{U Xa _{hÝ`mbm AdH$mem_Ü`o KS>Umè`m KQ>Zm§Mr _m{hVr {_idm.
 
 
 
AË`§V H$_r IMm©_Ü`o Amnbr AWdm Amnë`m g§ñWoMr "AmH$f©H$ do~gmB©Q>' ~Zdm.
 
 
 

AdH$medoY.H$m°_bm _XV H$aÊ`mgmR>r \$º$ Imbrb Om[hamVtda pŠbH$ H$am.
A{YH$ _m{hVrgmR>r BWo pŠbH$ H$am.
 
 
^mñH$amMm`© (Xwgam)

_hmZ ^maVr` IJmobemók ^mñH$amMm`© ømMm OÝ_ eHo$ 1036 (B.g. 1114) _Ü`o Pmbm.

^mñH$amMm`©mMo gd© {ejU Ë`mMo dS>rb _moaoœa `m§À`mOdi Pmbo. Vo ñdV… EH$ nma§JV IJmobemók hmoVo. Ë`m§Zr H$aUJ«§W d OmVH$J«§W {b{hbo. kmZg§nÞ d{S>bm§À`m gm{ZÜ`mV ^mñH$amMm`m©da Mm§Jbo g§ñH$ma Pmbo d Vmo {d{dY emóm§V {ZîUmV Pmbm.

^mñH$amMm`© hm {d‚mbdrS> `oWo amhUmam. gø nd©VmOdirb d JmoXmdarÀ`m CÎmaoH$S>rb {d‚mbdrS> ho Amnbo dmñVì`ñWmZ Agë`mMo ^mñH$mamMm`© åhUVmo. ho {d‚mbdrS> åhUOo gÜ`mÀ`m Ah_XZJaÀ`m (`mMo nyduMo Zmd A§~mZJa Agë`mMo H$mhr g§emYH$m§Mo åhUUo Amho) nyd}g 80 {H$._r. A§Vamdarb ~rS> Zìho, qH$dm B.g. 1857 _Ü`o AH$~amÀ`m Amkodê$Z Pmboë`m "brbmdVr' J«§WmÀ`m n{e©`Z ^mfoVrb ^mfm§VamV C„o{Ibobo gmobmnyaOdiMo ~oXahr Zìho. ho XmoÝhr Jmdo gømÐr nd©VmOdihr ZmhrV d JmoXmdarÀ`m CÎmaoghr ZmhrV. nyd© ImZXoemV (AmVm {Oëhm OiJmd) MmirgJmdnmgyZ 16 {H$._r. A§Vamda Agbobo nmQ>Uo ho Jmd {d‚mbdmS>r Agmdo qH$dm øm JmdmÀ`m Amgnmg Vo Agmdo Agm nmQ>Uo JmdÀ`m Xodr_§{XamV Agboë`m {ebmboImdê$Z VH©$ H$aVm `oVmo.

J«§Wg§nXm

^mñH$amMm`m©Zo "{gÕm§V{eamo_{U' d "H$aUHw$Vyhb' Ago IJmobr` J{UVmdarb XmoZ J«§W {b{hbo. {gÕm§V{eamo_Ur À`m J«hJ{UV d Jmob øm XmoZ AÜ`m`mda Ë`mZo ñdV…M ^mî` Ho$bo Amho. "^mñH$a ì`dhma' Zm_H$ _whÿV©J«§Whr Ë`mMmM Agmdm. Ë`m{edm` {ddmhnQ>b hm J«§Whr Ë`mZo {b{hbm Agmdm Agm EH$ VH©$ Amho. B.g.1150 _Ü`o ^mñH$amMm`m©Zo {gÕm§V{eamo_Ur hm J«§W {b{hbm. Ë`m doir Ë`mMo d` N>Îmrg dfm©Mo hmoVo. øm J«§WmV Mma {d^mJ AmhoV - brbmdVr, ~rOJ{UV, J{UVÜ`m`, Am{U JmobmÜ`m`.

"brbmdVr' hm A§H$J{UV d _hËËd_mnZ ømdarb EH$ ñdV§Ì J«§WM Amho Ago åhQ>bo nm{hOo. gw§Xa CXmhaUm§À`m Ûmam J{UVmgmaIm pŠbï> {df` ^mñH$amMm`m©Zo AJXr gw~moY Ho$bm Amho. ømMo EH$ CXmhaUM nmhm …

ApñV ñV§^Vbo {~b§ VXwn[a H«sS>m{eI§Sr pñWV… Ÿ&
ñV§^o hñVZdmopÀN´>Vo {ÌJw{UVñV§^à_mUm§Vao Ÿ&&
Ñï²>dmqh {~b_maO§V_nVV² {V`©H$ g gñ`mon[a Ÿ&
{jà§ ~«y{h V`mo{~©bmËH${V{_V¡… gmå`oZ JË`mo`©w{V… Ÿ&&

-"EH$m Im§~mÀ`m Vimer gmnmMo ~ri hmoVo d Ë`m Im§~mÀ`m daÀ`m Q>moH$mda EH$ nmird _moa ~gbobm hmoVm. Im§~ ZD$ hmV C§M hmoVm. Ë`mÀ`m {VßnQ> åhUOo {~imnmgyZ gÎmmdrg hmV A§Vamdê$Z EH$ gmn {~imH$Sy>Z OmV AgVm _moamZo nm{hbm Voìhm Ë`mZo gmnmÀ`mM JVrZo {Vaß`m {XeoV Pon KoD$Z Ë`mbm {~imnmgyZ H$mhr A§Vamda nS>H$S>bo. Va ho A§Va {H$Vr Vo gm§J' .

ømMo CÎma Im§~mnmgyZ ~mam hmVm§da Ago `oVo. _moamMo J_Z H$mQ>H$moZ {ÌH$moUmÀ`m H$U©aofoZo n§Yam hmV Pmbo Ago g_OyZ ho CÎma `oVo. VWm{n _moamMm J_Z_mJ© hr dVw©i n[aKmhÿZ {Zamù`m àH$maMr EH$ dH«$aofm hmoVo. hm AË`§V _hÎdmMm J{UV{dMma àW_M ^mñH$amMm`m©Zo _m§S>bm.

~rOJ{UV {d^mJmV EH$dU© g_rH$aUo, AZoH$dU© g_rH$aUo, EH$mZoH$dU©dJm©{X g_rH$aUo Ago {df` AmhoV.

J{UVmÜ`m`mV d JmobmÜ`m`mV IJmobr` J{UVmMm g_mdoe Amho. J{UVmÜ`m`mV J«hJ{UV Amho d JmobmÜ`m`mV J«hJ{UVmÜ`m`mVrb gd© {df`m§Mr CnnÎmr, Ì¡bmoŠ`, g§»`mdU©Z, `§ÌmÜ`m` øm {df`m§Mo {ddoMZ Amho.

àkmdÝV ^mñH$amMm`©

^mñH$amMm`m©Mo CnnÎmr{ddoMZ H$m¡eë` Aà{V_ hmoVo. b„, Am`©^Q> øm IJmobemókm§À`m CnnÎmr{df`H$ MyH$m Ë`mZo CKS>H$sg AmUë`m. b„mÀ`m doiog n¥Ïdr Jmob AgyZ Yw«dmMm CÞVm§g hm {dfwdd¥ÎmmnmgyZ ñWbmÀ`m A§VamEdT>m Amho hr Jmoï> R>mD$H$ hmoVr. Ë`mdê$Z H$moUË`m {R>H$mUr H$moUË`m amer Zoh_r CX` nmdboë`m AgVrb ømMo AMyH$ CÎma J{UV XoD$ eH$Vo. hr AË`§V _hËdmMr Jmoï> gd©àW_ ^mñH$mamMm`m©Zo AmoiIbr. `mgmaIr IJmobemóm§Zr Ho$di H$ënZoZo H$mT>bobr CÎmao ^mñH$amMm`m©Zo XwéñV Ho$br. ^mñH$amMm`mªMr Jmobn¥ð>\$i = n[aK  ì`mg ho {gÕ H$aÊ`mMr nÕVr AÚ`mdV Amho. øm nÕVrV g§H${bV g§H$bZmMo (Integral calculus) ~rO gmnS>Vo. J{V\$b ho H|$ÐmÀ`m H$moQ>rÁ`oÀ`m à_mUmV AgVo. hm {gÕm§V Ë`mg R>mD$H$ hmoVm. JVr hr H|$ÐmÀ`m ^wOÁ`oÀ`m à_mUmV AgVo. Ë`mdê$Z ^mñH$amMm`m©bm d sin x / dx = Cox eosx hm gyú_H$bZmVrb (Differential calculus) {gÕm§V kmV hmoVm ho bjmV `oVo.

n¥Ïdr Amgm^modVr {\$aVo Vr {dfwdd¥ÎmmV {\$aVo. H«$m§Vrd¥ÎmmV {\$aV Zmhr. øm_wio H«$m§Vrd¥ÎmmMo 30 A§e {jVrOmda `oÊ`mMm Omo doi bmJVmo {VVH$mM Zoh_r {dfwdd¥ÎmmMo 30 A§e {jVrOmda `oÊ`mg bmJVmo Ago Zmhr. ømg§~§YrÀ`m g§ñH$mamg ^mñH$amMm`© CX`m§Va Ago åhUVmo. Ë`mMo ñn{ï>H$aU "{gÕm§V{eamo_Ur' V Ho$bobo Amho.

^maVr` IJmobemókm§Zr n¥Ïdr{df`H$ {ddoMZ H$aVmZm åhQ>bo Amho H$s, {dœmÀ`m _Ü`^mJr n¥Ïdr {ZamYma AgyZ {VÀ`m^modVr gd© J«h n[a^«_U H$aVmV. na§Vw J«h, ZjÌo n¥Ïdrà_mUoM OS> Jmob AmhoV hr H$ënZm àm{MZ IJmob{dXm§Zm ZìhVr. AmH$memVrb J«h, ZjÌo H$moUË`m AmYmamZo AmhoV Ë`m{df`r H$moR>ohr ñn{ï>H$aU Zmhr. Am`©^Q>mgmaIo IJmobemók àdmhdm`yZo J«h ZjÌo J{V_mZ Pmbr AmhoV Ago à{VnmXZ H$aVmV.

^mñH$amMm`m©bm n¥ÏdrÀ`m A§Jr Agboë`m AmH$f©Ueº$sMr H$ënZm hmoVr. ^mñH$amMm`m©À`m JmobmÜ`m`mVrb "^wdZH$mof' àH$aUmVrb hm ûcmoH$ nmhm …

AmH¥ïe{º$ü _hr, V`m `V² IñW§ Jwé ñdm{^_wI§ ñdeŠË`m Ÿ&
AmH¥î`Vo VËnVVrd ^m{V g_o g_ÝVmV² ¹$ nVpËd`§ Io Ÿ&&

- n¥Ïdrbm AmH$f©Ueº$s Amho. {VÀ`m gmhmæ`mZo Vr AmH$memVrb Á`m OS> dñVyg AmnUmH$S>o IoMyZ KoVo Vr nS>V Amho Ago ^mgVo nU n¥ÏdrÀ`m gd© ~mOyZr AmH$me ngabobo Amho (AmH$memMo n[a_mU gd©Ì gmaIo Amho.) Va n¥Ïdr H$moUË`m ~mOyg nSy> eHo$b?

(AWm©V n¥Ïdr H$moUrH$S>oM PwHy$ eH$Uma Zmhr. ^mñH$amMm`© ^yH|$ÐdmXr IJmob{dX hmoVm.)

^mñH$amMm`© hm Ý`yQ>ZÀ`m `mo½`VoMm _hmZ J{UVr hmoVm. n¥ÏdrÀ`m A§Jr Agboë`m AmH$f©Ueº$s{df`r Ë`mbm H$ënZm hmoVr ho Iao; na§Vw àoaUm = àdoJ  qnS> øm gyÌmMr _mÌ Ë`mg H$ënZm ZìhVr.

^mñH$amMm`m©Mo M§ÐJ«hUmV ^yÀN>m`m_mnZ

M§ÐJ«hUmV M§Ð n¥ÏdrÀ`m KZN>m`oV OmVmo. Ë`m doir KZN>m`oMr H$S> q~~mda dVw©imH$ma {XgVo. Ë`mdê$Z KZN>m`oMr H$moZr` {ÌÁ`m ^mñH$amMm`m©Zo _moObr d Vr M§Ðq~~mÀ`m {ÌÁ`oÀ`m gw_mao VrZ nQ> Amho hr Jmoï> {gÕ Ho$br. Aem àH$mao ^mñH$amMm`m©Zo M§ÐJ«hUmV ^yÀN>m`m_mnZ Ho$bo.

dmVmdaUmÀ`m C§MrMo _mnZ

^mñH$amMm`m©Zo Y«wdñWmZr _oéMr H$ënZm H$éZ gábmoH$, gágmJa øm§Mr nwamUmVrb dU©Zmà_mUo d¡{eîQ>ço gm§{JVbr. àË`oH$ ^maVr` IJmobdoË`mÀ`m øm dU©ZmV {^ÞVm {XgyZ `oVo. ^mñH$amMm`m©À`m _Vo n¥ÏdrÀ`m n¥ð>^mJmnmgyZ ~mam `moOZo (gw_mao 60 _¡b) dm`yMo doï>Z Amho. øm ^mJmV T>J, drO ho g¥{ï>M_ËH$ma KSy>Z `oVmV. ^mñH$amMm`m©À`m J«§WmV ~amo~a AY©eVH$m nydu à{gÕ Pmboë`m Aa~r n§{S>VmÀ`m - AëhmPoZÀ`m J«§WmV {Xboë`m C§Mrnojm ^mñH$amMm`m©Zo {Xbobr C§Mr OmñV Amho d AÚmdV C§Mrer Vr ~arMer {_iVrOwiVr Aer Amho. ^mñH$amMm`m©Zo J{UV H$ê$Z hr C§Mr H$mT>br Agmdr Ago dmQ>oV.

^mñH$maMm`m©Mm `§ÌmÜ`m`

^mñH$amMm`m©Zo `§ÌmÜ`m`mV _w»`V… ZD$ `§ÌmMo dU©Z Ho$bobo Amho. MH«$, Mmn, Vwar`, Jmob, ZmS>rdb`, K{Q>H$m, e§Hy$, \$bH$ Am{U `{ï> hr Vr ZD$ `§Ìo hmoV. MH«$`§Ì, Mmn`§Ì d Vwar``§Ì `m§Mm Cn`moJ àm_w»`mZo doYmgmR>r hmoVmo. Jmob`§Ìmdê$Z ~«÷m§S>JmobmMr aMZm H$iyZ `oVo. K{Q>H$m`§ÌmZo H$mb_mnZ Ho$bo OmVo. `{ï>`§Ì gy`m©Mo ñWmZ XmIdVo. ZmS>rdb` `§ÌmMm Cn`moJ Vmam {dfwdd¥ÎmmÀ`m CÎmaog qH$dm X{jUog {H$Vr A§emda Amho ho H$mT>Ê`mgmR>r hmoVmo. Mmn`§ÌmMm Cn`moJ XmoZ Vmè`mVrb A§emË_H$ A§Va _mnÊ`mgmR>r hmoVmo.

`§ÌmÜ`m`m{edm` ^mñH$amMm`m©Mo `§Ì{df`H$ {ddoMZmMm "gd©Vmo^Ð`§Ì' hm J«§W {b{hbm. ^mñH$amMm`m©Z§Va hmoD$Z Joboë`m _hoÝÐg[a (B.g.1378) ømZo "`§ÌamO', nX²_Zm^mZo (B.g. 1398) "Y«wd^«_`§Ì', MH«$YamZo (B.g. 1578) "`§ÌqMVm_Ur' Am{U JUoe X¡dkmZo (B.g. 1478) "àVmoX`§Ì' ho J«§W {b{hbo.

doYemioVrb `§Ìo

àm{MZ H$mir AmH$me{ZarjUmgmR>r ^maVmV amOm§À`m Aml`mImbr H$mhr {R>H$mUr doYemim ~m§Yë`m Joë`m. amOm O`qghmZo B.g. 1693 _Ü`o {X„r (O§Va_§Va), H$mer (_mZ_§S>ob) d O`nya `oWo doYemim ~m§Yë`m. C‚m{`Zr `oWrb lr {edmOr doYemim ½dmëhoaÀ`m qeXo amOmZo EH$m eVH$mnydu ~m§Ybr. øm doYemimV H$mhr `§Ìo AmhoV. Ë`mMoM {ddoMZ "{gÕm§V{eamo_Ur' V AmT>iVo.

g_«mQ>`§Ì … ho `§Ì {X„r, H$mer, O`nya d C‚m{`Zr `oWrb doYemim§V Amho. ho N>m`m`§Ì (Sundial) AgyZ Vo doi XmIdrV Zmhr Va Ë`mÀ`m gmømZo Vmè`mMr H«$m§Vr (Declination) H$mT>Vm `oVo. g_«mQ>`§ÌmZo gy`m©Mr H«$m§Vr d ZV©ZH$mb {ZKVmo. gy`m©À`m H«$m§Vrdê$Z gy`m©Mo gm`Z ^moJm§e J{UVmZo H$mT>mdo bmJVmV. H$moUË`mhr J«hmÀ`m H«$m§Vrd¥Îmr` ñWmZmÀ`m H«$m§VrdéZ Ë`mMo gm`Z ^moJm§e ømM nÕVrZo {ZKVrb. {dfwdd¥Îm kmV Agob Va Ë`mV ZV©©ZH$mb {_idyZ {dfwdm§e {_iy eH$Vrb.

am_`§Ì … am_`§ÌmÀ`m gmhmæ`mZo Vmè`m§Mo CÞVm§e d {XJ§e H$mT>Vm `oVmV. _Ü`^mJr EH$ Im§~ AgyZ Ë`mÀ`m ^modVr gma»`m A§Vamda ñV§^ AmhoV. øm ñV§^mZm _Yë`m Im§~mer OmoS>Umao {ÌÁ`mén ~m§YH$m_ Amho. Ë`mda 900 nmgyZ 450 n`ªV IwUm AmhoV d ñV§^mda 450 nmgyZ 00 n`ªV IwUm AmhoV. {XJ§e H«$m§VrnmgyZ CÞVm§e H$mT>Ê`mMr arV ^mñH$amMm`m©À`m "{gÕm§V{eamo_Ur' V {Xbobr Amho. øm nÕVrZo CÞVm§e d {XJ§e {Xbo AgVm H«$m§Vr H$mT>Uo eŠ` hmoVo.

X{jUmoXH$ {^Îmr`§Ì … X{jUmoÎma {XeoZo ~m§Ybobr q^V Ago `m `§ÌmMo ñdén Amho. J«h `m q^Vrbm Amobm§Sy>Z OmV AgVmZm Ë`m§Mo CÞVm§e H$mT>Ê`mg øm `§ÌmMm Cn`moJ hmoVmo. gy`m©Mr _Ü`mÝhH«$m§Vr H$mT>Ê`mg {deof Cn`moJ hmoVmo.

O`àH$me `§Ì … ho `§Ì åhUOo AmH$memMr EH$ àVrH¥$Vr Amho. IJmobr` J{UV {eH$Ê`mgmR>r Vo Cn`wº$ Amho. øm `§ÌmV amer AmXtMr AhmoamÌd¥Îmo d b¾am{edb`o H$mT>bobr AmhoV. Ë`mdê$Z Vmè`mMr AmH$memVrb OmJm H$iy eH$Vo.

O`àH$me `§ÌmgmaIoM H$nmbr`§Ì ho EH$ `§Ì {X„r `oWo Amho. Ë`m{edm` H«$m§VrMH«$, {XJ§eMH«$, H«$m§Vrdb`, am{edb` Aer bhmZ-_moR>r `§Ìo øm doYemim§VyZ {XgVmV. Vr Cn`wº$ AmhoV ømV e§H$m Zmhr. gd© àmMrZ doYemim§V O`nwaMr doYemim AmOhr gwpñWVrV Amho.

^mñH$amMm`m©Mo g§nmVMbZ

gy`m©Mr X{jUmoÎma A`Zo H«$m§{Vd¥ÎmmÀ`m Á`m q~XwOdi `oVmV Vo g§nmVq~Xy hmoV. ho q~Xy _mJo gaH$VmV. ho MbZ gy`m©À`m A`Zmdê$Z àW_ g_OyZ Amë`m_wio Ë`mg A`ZMbZ Ago g§~mo{Ybo Jobo. ^mñH$amMm`m©Zo øm A`ZMbZmg g§nmVMbZ hoM Zmd {Xbo Amho. AmO Ë`mg {dfwdMbZ Ago åhQ>bo OmVo. àmMrZ ^maVr` {gÕm§VmV Ë`mg§~§Yr H$moUVmhr C„oI Zmhr. AmOÀ`m gy`m©Xr nmM {gÕm§VmV na_A`Zm§e 27 _mZbo AgyZ g§nmV _ybñWmZmÀ`m nyd}g d npíM_og 27 A§e OmVmo Ago _mZbo Amho. ~«÷Jwám{df`r ^mñH$amMm`© åhUVmo ~«÷JwámÀ`m doir A`Zm§e \$ma WmoS>o Agë`m_wio Ë`mg Vo doYmZo H$ibo ZmhrV”. A`ZJVrMo kmZ ^maVr`m§Zm Ho$ìhm Pmbo? "_yb{gÕm§V' "àW_m`©{gÕm§V' d "n§M{gÕm§{VH$m' øm B.g.505 nyduÀ`m J«§WmV A`ZJVr{df`H$ {dMma ZmhrV. ^mñH$amMm`m©À`m _Vo ~«÷JwámnyduÀ`m {dîUyM§ÐmÀ`m J«§WmV Vmo hmoVm. B.g. 578 À`m gw_mamg A`ZJVrÀ`m {dMmamg àma§^ Pmbm d B.g.878 À`m AJmoXa A`ZJVrMo gyú_ kmZ Pmbo Ago {XgyZ `oVo. A`ZJVr d eyÝ` A`Zm§e dfm©g§~§YmV ^mñH$amMm`© åhUVmo H$s N>m`odê$Z gy`m©Mo ^moJ H$mTy>Z A`Zadr H$mT>mdm åhUOo gm`Zadr d J«§Wmdê$Z Ambobm adr øm§À`m_Yrb A§Va A`Zm§e hmoVrb.

àkmd§V ^mñH$amMm`© hm ÑH²$àË``dmXr IJmobemók hmoVm. AmH$memV {XgyZ `oUmar J«hUo, `wVr øm§gmaIo Am{dîH$ma n§MmJmVrb doioà_mUo hmoV ZgVrb Va Vr gwYmabr nm{hOoV Ago Ë`mMo ñnï> _V hmoVo. J«hUH$mbmV M§Ð-gy`m©bm amhÿ d Ho$Vy ho amjg {JiVmV øm H$ënZog ^mñH$amMm`m©Zo {damoY Ho$bm. n¥Ïdr d M§Ð øm§À`m N>m`m§ZrM J«hUo bmJVmV ho Ë`mZo AmdO©yZ gm§{JVbo. Agm _hmZ àkmd§V ^mñH$amMm`© Xwgam d`mÀ`m 79 ì`m dfu B.g. 1193_Ü`o {Xd§JV Pmbm.

^maVr` IJmobemókm§Zr IJmobemómÀ`m {dH$mgmg \$ma _moR>m hmV^ma bmdbobm Amho. Am`©^Q>, ~«÷JwßV, ^mñH$amMm`© øm§À`m J«§Wm§Mr Aa~r ^mfoV ^mfm§Vao Pmbr. ^mñH$amMm`m©À`m brbmdVr Mr ^mfm§Vao H$mob~«wH$, Ooåg Q>oba øm§Zr B§J«Or ^mfoV Ho$br. Aa~r ^mfoVrb d B§J«Or ^mfoVrb ^maVr` J«§W nmümË` IJmobemókm§Zm {_imbo. J«hJ{UV H$amd`mg bmJUmao A§H$J{UV d ~rOJ{UV øm J«§Wmdê$Z Vo {eH$bo. Ho$ßba AmXtZm _moR>_moR>o JwUmH$ma qhXy A§H$J{UVmÀ`m AmYmaoM H$aUo eŠ` Pmbo. ho F$U nmümË` n§{S>Vm§Zrhr _mÝ` Ho$bo Amho. Xe_mZnÕVr ^maVmV {Z_m©U Pmbr Var {VMm {dH$mg EH§$À`m Imbr Pmbm Zmhr hohr AmnU _mÝ` Ho$bo nm{hOo. øm àJVr~amo~aM ^m¡{VH$emómÀ`m BVa A§JmV ^maVr`m§Mr àJVr \$maer Pmbr Zmhr. Ë`m_yio Xw{~©Urgma»`m doYmon`moJr `§ÌmMm emoY bmJy eH$bm Zmhr d Á`m doir `wamonmV Xw{~©UrMm emoY bmJbm Ë`mnyduM ^maV nmaV§Ì Pmbm. Ë`m_wio øm emoYm§Mm Cn`moJ ^maVr`m§Zm H$ê$Z KoVm Ambm Zmhr d nyd©àmá IJmobemómÀ`m kmZmV A{YH$ ^a nSy> eH$br Zmhr.

 

AdH$medoY.H$m°_bm _XV H$aÊ`mgmR>r \$º$ Imbrb Om[hamVtda pŠbH$ H$am. A{YH$ _m{hVrgmR>r BWo pŠbH$ H$am.