VmaHmg_wh

B.g. nyd© gmYmaU 4000 df} AJmoXa "_ogmonmoQ>m{_AZ' (Mesopotamian) g§ñH¥$Vr_Ü`o VmaH$mg_whm§Mm C„oI AmT>iVmo. Ë`mZ§Va "A°amQ>g' (Aratus) `m J«rH$ H$drÀ`m "\o$Zmo_oZm' (Phaenomena) `m g§J«hmV gmYmaU 44 VmaH$mg_whm§Mm C„oI AmT>ibm. Ë`mZ§Va B.g. 150 _Ü`o J«rH$ IJmobemók d J{UVr "ŠbmC{S>Ag Q>m°bo_r' (Claudius Ptolemy) `mZo Ë`mÀ`m "Aë_mOoñQ>' (Almagest) `m J«§Wm_Ü`o 48 VmaH$mg_whm§Mr Zm|X Ho$bobr AmT>iVo. `m Zm|Xr Ë`mZ§ ñdV… Ho$bobo {ZarjU Am{U B.g. nyd© 8 _{Yb "~°~obmo{Z`m' g§ñH¥$VrZo Ho$boë`m Zm|XtMm Aä`mg Ho$bm.

Q>m°bo_rZo gm§{JVboë`m VmaH$mg_whm§_Ü`o CÎma JmobmYm©Vrb 21, J«rH$ g§ñH¥$Vr_{Yb 12 amer d X{jU JmobmYm©Vrb 15 Aem EHw$U 48 VmaH$mg_whm§Mr Zm|X Ho$bobr AmT>iVo.

Q>m°bo_rZo Zm|Xboë`m VmaH$mg_whm§_Ü`o Imbrb g_whm§Mr Zm|X Amho
CÎma JmobmYm©Vrb 21 - Xod`mZr, JéS>, gmaWr, ^wVn, e{_©ð>m, d¥fndm©, CÎma_wHw$Q>, h§g, Y{Zð>m, H$mbo`, Aœ_wI, em¡ar, ñda_§S>i, ^wO§JYmar, _hmœ, ``mVr, ea, ^wO§J, CÎma {ÌH$moU, gáfu, Y«wd_Ëñ`
12 amer - _of, d¥f^, {_WwZ, H$H©$, qgh, H$Ý`m, Vwbm, d¥{üH$, YZy, _H$a, Hw§$^, _rZ.
X{jU JmobmYm©Vrb 15 - nrR>, Zm¡H$m, ~¥hXbwãYH$, bKwwbwãYH$, ZaVwa§J, {Vq_Jb, X{jU _wHw$Q>, hñV, MfH$, `_wZm, dmgwH$s, eeH$, d¥H$, _¥J, X{jU _Ëñ`

Q>m°bo_rMm AdH$me ZH$mem AnyU© hmoVm, ~hÿXm X{jU AmH$me g§nyU© nmhVm `oV Zgë`mZo Ë`mZo H$mT>boë`m VmaH$mg_wh§À`m ZH$mem_Ü`o H$mhr ^mJ [aº$ hmoVm.

Ë`mZ§Va Odinmg 200 dfmªZr gÜ`m "CP~o{H$ñWmZ' ZmdmZo AmoiIë`m OmUmè`m "g_aH$m§S>' `o{Wb "CbwK ~oJ' (Ulugh Beg) `m IJmobemókmZo "Aë_mOoñQ>' _Ü`o Q>m°bo_rÀ`m MyH$m gwYméZ H$mhr ~Xb Ho$boV. Ë`mZo Ho$bobm Vº$m Z§Va 16 ì`m eVH$m_Ü`o "Q>m`H$mo ~«mho' (Tycho Brahe) `mZo gwM{dboë`m VmaH$mg_whm§À`m VŠË`mn`ªV dmnabm Jobm.

16 ì`m eVH$mnmgyZ Vo 19 ì`m eVH$mn`ªV AZoH$ IJmobemókmZr ~Xb gwM{dboV.

eodQ>r 1919 _Ü`o {Z_m©U Pmboë`m "Am§Vaamï´>r` IJmobemó g§ñWoZo' (International Astronomical Union - IAU) Zo AdH$memÀ`m Jmobmbm nÕVera gr_m Agboë`m 88 VmaH$mg_whm§_Ü`o {d^mJbo. AdH$memVrb àË`oH$ Vmam AemàH$mao Hw$R>ë`mZm Hw$R>ë`m VmaH$mg_whm§_Ü`o `oVmo. VmaH$mg_whm§Mr {d^mJUr H$aVmZm AdH$memVrb ^mg_mZ g_whmMm VgoM Ë`m g_whmnmgyZ {XgUmè`m H$mën{ZH$ AmH$mamMm {dMma Ho$bm Jobm.

 

AdH$medoY.H$m°_bm _XV H$aÊ`mgmR>r \$º$ Imbrb Om[hamVtda pŠbH$ H$am. A{YH$ _m{hVrgmR>r BWo pŠbH$ H$am.